Podział na wschód i zachód

Wewnątrz kontynentu europejskiego istnieje też wyraźna linia podziału przebiegająca wzdłuż daw­nej „żelaznej kurtyny". Kraje leżące na zachód od tej linii są znacznie bogatsze, na przykład Szwaj­caria ze swoim PKB w przeliczeniu na jednego mieszkańca przekraczającym 36 tysięcy USD zaj­muje drugie miejsce na świecie. Z drugiej strony, w szeregu krajów leżących na wschód od tej gra­nicy, na przykład w Albanii, Białorusi, Bośni i Her­cegowinie, Bułgarii, Estonii, Litwie, Łotwie, Ma­cedonii, Mołdawii, Rumunii, Serbii, Słowacji

1 Ukrainie PKB wynoszące w przeliczeniu na jed­nego mieszkańca poniżej 5 tysięcy USD według kryteriów Banku Światowego plasuje je w grupie krajów rozwijających się i dochodzie nieco poni­żej średniej. Przyczyną takiego stanu rzeczy jest znajdowanie się tych krajów w fazie transforma­cji ustrojowej i gospodarczej. Dopiero niedawno zaniechano w nich, tak jak i w Polsce, niewydol­nego modelu scentralizowanej gospodarki socjali­stycznej . Zmiany w strukturze własności (dotych­czas większość przedsiębiorstw była własnością państwa - chodzi o to, by jak największy udział w produkcji i usługach miała własność prywatna) i proces edukacji wolnorynkowej społeczeństwa są trudne i niezwykle kosztowne, dlatego na ich efekty w postaci wzrostu stopy życiowej przyjdzie nam jeszcze trochę poczekać. Nie bez znaczenia jest także zacofanie technologiczne, zarówno w przemyśle jak i w rolnictwie. Dlatego wyroby z krajów byłego bloku komunistycznego długo jeszcze nie będą w stanie skutecznie konkurować z towarami państw zachodnich.

Te kraje, które najlepiej sobie radzą w trudnym procesie transformacji, czyli Estonia, Czechy, Węgry, Litwa, Łotwa i Polska starają się o przyję­cie ich do grona członków Unii Europejskiej.